Constructieberekening monumentale Heracles-tribune Almelo
In het kort: IB Vreeswijk maakte de complete constructieberekening voor de restauratie van de houten Heracles-tribune uit 1924, een rijksmonument in Almelo. We brachten de volledige tribune in een 3D-rekenmodel, bepaalden de actuele draagkracht en stelden samen met de gemeente Almelo en architectenbureau Anno 1998 een veilige gebruiksbelasting per bank vast. De restauratie is in voorjaar 2024 gestart door Wesselink Bouw & Restauratie.
De opgave: een eeuw oude houten tribune toetsen aan moderne eisen
De Heracles-tribune is bijna honderd jaar geleden ontworpen voor een ander tijdperk. Op oude foto’s zitten heren in pak rustig naast elkaar. De belastingseisen voor een tribune in 2024 liggen daar fors boven: tot 500 kg/m² aan personenbelasting, plus dynamische factoren voor springende en juichende supporters.
Daar komt bij dat ook de windbelasting in de huidige normen zwaarder is geworden, deels omdat het in Nederland gemiddeld harder is gaan waaien en deels omdat de veiligheidsmarges in de regelgeving zijn aangescherpt. Een constructie uit 1924 is daar simpelweg niet op ontworpen.
Wij zijn bij het project betrokken geraakt nadat de gemeente Almelo een inspectie liet uitvoeren door Stichting Monumentenwacht Overijssel. Daaruit volgde een onveiligverklaring. Voor het eeuwfeest van Heracles in 2024 hebben we een tussentijds rapport opgesteld, zodat de tribune onder voorwaarden gedeeltelijk gebruikt kon worden tijdens de feestelijkheden.
3D-rekenmodel: hoeveel mensen kan de tribune veilig dragen?
Voor de volledige restauratieberekening hebben we de gehele tribune in een driedimensionaal rekenmodel gezet met RFEM van Dlubal. Daarmee konden we de werkelijke sterkte van elk constructief onderdeel bepalen — banken, gevelstijlen, dakspanten en windverbanden — en in samenhang doorrekenen.
Op basis van die berekening hebben we een gebouw- en projectgebonden belasting vastgesteld: hoeveel personen mogen er per strekkende meter op een bank zitten zodat de constructie veilig blijft. Dit zijn afwijkende waarden van de standaardnormen, speciaal afgestemd op dit monument.
Met die uitkomsten zijn we in overleg gegaan met de gemeente Almelo als bevoegd gezag, met Anno 1998 Architecten als monumentenspecialist en met de Stichting tot behoud Monumentale Tribune Heracles 1924 als opdrachtgever. Samen hebben we een werkbaar plan opgesteld waarmee de berekende aantallen toeschouwers eenvoudig te controleren en te handhaven zijn tijdens wedstrijden.
Welke constructieve problemen kwamen we tegen?
Bij de inspectie en doorrekening kwamen drie hoofdpunten naar voren. Er was sprake van houtrot in een aantal dragende onderdelen, de stabiliteit voldeed niet meer aan de huidige windbelastingseisen, en de personenbelasting lag boven wat de oorspronkelijke constructie kon verwerken.
De constructieve ingrepen richten zich daarom op drie onderdelen van de tribune: de banken waarop de supporters zitten, de gevelstijlen die de hoofddraagstructuur vormen en de windverbanden die de stabiliteit verzorgen.
Werken met een rijksmonument: behoud van originele detaillering
De rijksmonumentstatus stelt duidelijke kaders. Wijzigingen moeten zo dicht mogelijk bij de originele materialen en historische vormgeving blijven. Te ingrijpende aanpassingen zouden de monumentale status in gevaar brengen — en dat is geen optie.
Als basis gebruikten we een bouwtekening uit 1999, gemaakt bij de verplaatsing van de tribune en zelf een kopie van de oorspronkelijke tekening van architect Krabshuis uit 1924. In het werk hebben we gecontroleerd of die tekening nog actueel was met de huidige situatie.
De restauratieberekening is ingediend bij en goedgekeurd door de gemeente Almelo. In het voorjaar van 2024 is Wesselink Bouw & Restauratie gestart met de uitvoering.
Meer weten over dit project?
De Tubantia schreef eerder over de restauratie van de tribune. Het artikel is hier te lezen.
